Uzależnienie od leków przeciwbólowych − objawy
Leki przeciwbólowe wiążą się z receptorami w mózgu, żeby zmniejszyć odczuwanie bólu w organizmie. Ich silne działanie może wywoływać uczucie euforii, powodować uzależnienie fizyczne, a ich odstawienie – objawy odstawienia.
Osoba uzależniona zaczyna przyjmować większe dawki, żeby osiągnąć i utrzymać efekt euforii i złagodzić objawy odstawienia leku.
Główne objawy uzależnienia od leków na receptę obejmują:
- przyjmowanie leku pomimo braku przeciwwskazań
- przyjmowanie zwiększonych dawek leku
- stan euforii, nadmierna potliwość
- senność
- obniżone ciśnienie krwi, słaby puls
- nudności, wymioty
- nasilone objawy odstawienia: smutek, rozdrażnienie, apatia
Sprawdź też, czym różni się nałóg od uzależnienia.
Nadużywanie leków przeciwbólowych − skutki
Leki przeciwbólowe na receptę często działają uspokajająco i spowalniają oddech. Większa dawka może spowodować tak duże spowolnienie oddychania, że doprowadzi do zatrzymania oddechu i śmiertelnego przedawkowania. Przy wydłużonym przyjmowaniu leku pomimo braku przeciwwskazań narażasz wątrobę, nerki i żołądek na poważne uszkodzenia.
Uzależnienie od leków psychotropowych
Leki psychotropowe stosuje się w leczeniu różnych schorzeń psychicznych, ale także w celu łagodzenia bólów neuropatycznych. Ból zwykle wiąże się ze znacznym stresem emocjonalnym. Potężne psychoterapeutyczne działanie opioidów pomaga złagodzić emocjonalny niepokój związany z bólem. Te efekty psychoterapeutyczne są prawdopodobnie znacznie silniejsze niż samo uśmierzanie bólu (wojny opiumowe nie były prowadzone z powodu efektów uśmierzających ból). Niestety te osoby, którze mają najwięcej problemów emocjonalnych, są bardziej skłonne do uzależnienia.
Sprawdź też zioła i tabletki na stres i uspokojenie.
Uzależnienie od leków psychotropowych − objawy
Wyraźnym sygnałem uzależnienia od leków oddziaływujących na Twój mózg są silne objawy abstynencyjne. Leki psychotropowe często mają wpływ na podwyższenie nastroju, złagodzenie zaburzeń psychoruchowych i spadek napięcia emocjonalnego i fizycznego.
Dlatego po ich odstawieniu mogą pojawić się nieprzyjemne dolegliwości, które skłonią Cię do ponownego sięgnięcia po tabletkę:
- silne wahania nastroju (napady płaczu, euforii, stany maniakalne)
- potliwość, zaburzenia snu, światłowstręt
- nudności, bóle brzucha, biegunka, wymioty
Dlatego odstawianie leków psychotropowych powinno się odbywać pod nadzorem jednego, prowadzącego lekarza, bo objawy abstynencyjne zwiększają ryzyko uzależnienia.
Uzależnienie od tabletek przeciwbólowych − najbardziej zagrożone grupy
Rozpoznanie grup najbardziej narażonych na przedawkowanie może pomóc w ukierunkowaniu interwencji. Badania pokazują, że niektóre grupy są szczególnie narażone na przedawkowanie leków przeciwbólowych na receptę.
Są to:
- osoby, które praktykują tak zwany „doctor shopping” i wyłudzają recepty na pożądane leki od wielu lekarzy – jak mówi technik farmacji K.Cieślak dotyczy to nie tylko leków psychotropowych, ale również przeciwbólowych (o działaniu analgetycznym)
- osoby o niskich dochodach i mieszkające na obszarach wiejskich
- osoby z chorobami psychicznymi i osoby z historią nadużywania substancji
Każde nadużywanie leków przeciwbólowych na receptę jest niebezpieczne, ale istnieją pewne czynniki, które mogą zwiększać ryzyko przedawkowania. Zachowaniami podwyższonego ryzyka jest: wciągnięcie lub wstrzyknięcie leku, ciągłe zwiększanie dawki, przyjmowanie leku w sytuacjach, gdy zalecana dawka nie jest znana czy też przyjmowanie podrobionych opioidów lub innych leków niewiadomego pochodzenia.
Sprawdź też leki i suplementy na pamięć i koncentrację.
Zapobieganie nadużywaniu leków przeciwbólowych
W Stanach Zjednoczonych powołano specjalne programy monitorujące przepisywanie leków na receptę. Wykorzystuje się w tym celu elektroniczne bazy danych, które umożliwiają śledzenie i kontrolowanie wydawanych recept. W Polsce w ramach projektu e-zdrowie powstaje Elektroniczna Platforma Gromadzenia, Analizy i Udostępniania zasobów cyfrowych o Zdarzeniach Medycznych. W lipcu 2020 mija 6 miesięcy od momentu wprowadzenia w Polsce obowiązku wystawiania recept w postaci elektronicznej. Cyfryzacja w tym obszarze zwiększa szanse na monitorowanie informacji o podejrzeniu nadużycia przez pacjentów. Usprawnienie systemu analiz i kontroli może pomóc przepisującym i farmaceutom zidentyfikować pacjentów wysokiego ryzyka, którzy z pewnością skorzystaliby na wczesnych interwencjach.
Uzależnienie od leków przeciwbólowych − leczenie
Jednym z zalecanych kroków do podjęcia leczenia odwykowego jest nadzorowana detoksykacja. Dlatego wiele osób szuka pomocy w profesjonalnych centrach detoksykacji. Skuteczne progamy leczenia uzależnień mogą zmniejszyć skłonność do nadużywania leków wśród ludzi zmagających się z nawracającym uzależnieniem.
Źródła:
- Prescription painkilleroverdoses. National Center for Injury Prevention and Control (Division of Unintentional Injury Prevention)
- Evidence for the efficacy of pain medications by: dr. Donald Teater, Medical Advisor, National Safety Council
- Raporty i statystyki, które niepokoją. Dr Jarosław Woron, 28 maja 2013
- „Doctor shopping” oczami farmaceuty. E.Hoffman, 17 maja 2014
- Can You Overdose on Painkillers? J. Houchins, American Addiction Centers
