Koper włoski – jakie ma właściwości? Jak go wykorzystywać w kuchni i domowej apteczce?

Koper włoski a laktacja i herbatka dla niemowląt na kolki

Hebrata z kopru włoskiego dla noworodka znana jest jako naturalny, skuteczny lek na kolki. Niestety nie jest to bezpieczna i rekomendowana metoda.

Europejskie Towarzystwo Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia Dzieci (ESPGHAN) zaleca, aby herbaty z kopru włoskiego podawać dzieciom najwcześniej po ukończeniu 4. roku życia. Z tego względu nie są one polecane również kobietom karmiącym piersią. Korzystanie z kopru włoskiego najlepiej skonsultować z lekarzem, zanim sięgniesz po produkty apteczne takie jak: Lactosan Fix, saszetki lub Herbatka Fix, dla kobiety karmiącej. Humana, herbata koperkowa.

Koper włoski – zastosowanie w kuchni

Co zrobić z kopru włoskiego? Jako warzywo wzbudza on zachwyt nie od dziś. W 1824 roku Thomas Jefferson pisał o nim:

 „Fenkuł stoi ponad innymi warzywami, jest on wspaniały... Żadne z warzyw nie dorównuje mu w smaku”.

Koper ma lekko anyżkowy zapach i słodkawy, nieco pikantny smak. Woń można osłabić przez obróbkę termiczną, np. gotowanie, pieczenie lub grillowanie. Pokrojona bulwa kopru włoskiego może być dodatkiem do wielu potraw – od sosów po zupy. We Francji i Włoszech służy do wzmacniania smaku dań z jaj, twarogu, duszonych grzybów i ryb. Liście często dodaje się do sałatek i surówek. Nasiona nadają się do przyprawiania bulionów, pieczywa, ciast i słodyczy.

Wszystkie części fenkułu bardzo dobrze komponują się smakowo z mięsami (zwłaszcza drobiem, cielęciną i jagnięciną). Podobnie jak u kopru ogrodowego, baldachy można dodawać do kiszonych ogórków i innych przetworów. Roślina nadaje niepowtarzalnego smaku włoskiemu salami finocchiona i francuskiemu likierowi fenouillette.

Sprawdź też, jak poradzić sobie z bólem brzucha po przejedzeniu z pomocą kopru.

Koper włoski – zastosowanie w kosmetyce

Koper włoski ma zastosowanie w kosmetyce, chociaż nie jest aż tak popularny jak mniszek, rumianek, ogórek, pokrzywa czy wiele innych roślin. Znajduje zastosowanie w pielęgnacji cery (różnego rodzaju). W szczególności pasuje do cery trądzikowej i tłustej. Można używać go w formie naparu do przemywania twarzy, toniku lub maseczki. Przemywanie skóry głowy zapobiega przetłuszczaniu się włosów. Zwiększa ich puszystość i przywraca im blask. Sprawdź również kosmetyki na łojotokowe zapalenie skóry.

Zbiór owoców, bulw i liści kopru włoskiego

Owoce kopru włoskiego dojrzewają nierównomiernie, dlatego zbiór w warunkach amatorskich przeprowadza się wielokrotnie (by uniknąć strat na wskutek osypywania się). Wyznacznikiem jest także pełna dojrzałość baldachu głównego. Rośliny ścina się i pozostawia do wyschnięcia, a po wysuszeniu młóci. Pozyskiwanie nasion może stanowić kłopot, dlatego lepiej kupić nasiona lub suplementy oparte na bazie fenkułu. Liście można zbierać na bieżąco, najlepiej młode, przed kwitnieniem. Bulwy często zbiera się w sierpniu.

Koper włoski - przeciwwskazania do stosowania

Mimo pozytywnego wpływu kopru włoskiego na zdrowie, nie każdy może go stosować. Przeciwwskazania to m.in.:

• Ciąża,
• Laktacja,
• Wiek - kopru nie stosuje się u niemowląt i dzieci przed ukończeniem 4. roku życia.

Szczególną ostrożność należy zachować również w przypadku występowania chorób hormonozależnych, takich jak nowotwór piersi lub jajników, endometrioza czy mięśniaki macicy oraz zaburzeń krzepnięcia krwi. Nie należy stosować kopru włoskiego w trakcie antybiotykoterapii lub przyjmowania leków wpływających na krzepliwość.

Koper włoski - skutki uboczne

Koper włoski może wchodzić w interakcję z niektórymi lekami. Nie powinno się go stosować przy przyjmowaniu antybiotyków. Preparatów z fenkułu nie wolno używać w nadmiarze i należy sięgać po nie  doraźnie – na konkretny problem. Kuracje nie powinny trwać dłużej niż dwa tygodnie. Nadmierne dawki związków zawartych w nasionach kopru mogą powodować m.in. reakcje alergiczne oraz podrażnienie błon śluzowych żołądka. Przesadne spożywanie kopru włoskiego może działać kiepsko również na jelita.

Ile razy dziennie można pić koper włoski?

Standardowo zaleca się picie maksymalnie 3 szklanek naparu z owoców kopru włoskiego dziennie, najlepiej rozłożone na „raty”. Jednorazowo można wykorzystać 1,5-2 g surowca, a dobowo 5-7 g. Koper włoski można pić między posiłkami lub po obfitym, ciężkostrawnym posiłku. Nie ma też przeciwwskazań ku temu, aby takie herbatki pić wieczorem lub przed snem.

Fenkuł – podsumowanie

Fenkuł to cenna przyprawa i naturalny lek. Stosowany rozsądnie pomaga na wiele dolegliwości w szczególności trawiennych. Ma jednak silne działanie i nie powinno się tego bagatelizować. Nie można korzystać z niego w nadmiarze, gdyż wtedy zwiększa się ryzyko wystąpienia skutków ubocznych. Szczególną ostrożność należy zachować w przypadku kobiet w ciąży, dzieci oraz osób z chorobami przewlekłymi.

Źródła:

1. Senderski M. E.; Prawie wszystko o ziołach; Podkowa Leśna 2007; Wydawca M. E. Senderski.
2. B-E van Wyk, Wink M.; Rośliny lecznicze świata; Wrocław 2004; MedPharm Polska.
3. Briggs M.; McVicor J.; Flowerdew B.; Wielka księga warzyw, ziół i owoców, 2007, Bellona.
4. Fewtrell M. i wsp.: Complementary Feeding: A Position Paper by the European Society for Paediatric Gastroenterology, Hepatology, and Nutrition (ESPGHAN) Committee on Nutrition, 2017
   
5. Lamer-Zarawska E. Fitoterapia i Leki Roślinne, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2007